Destruktor

Rosja zademonstrowała przed całym światem swoją siłę. Moskwa nawet nie chciała ukrywać, że przekazuje władzom Syrii broń. I nie chodzi tym razem o banalne wyrzutnie rakiet typu ziemia-ziemia, używane do zwalczania – skądinąd też nieprzebierającej w środkach – syryjskiej opozycji. Rzecz w tym, że nowe transporty rosyjskiego specjalistycznego sprzętu mogą być użyte przez reżim w Damaszku nawet do neutralizowania interwencji międzynarodowej. Syria odrabia lekcję Libii: Kaddafi poradziłby sobie z opozycją, ale musiał ulec atakowi z zewnątrz.

Czy w tej sytuacji Zachód, a zwłaszcza USA Obamy, pozbędzie się złudzeń? Czy miraż współpracy z Rosją w sprawach terroryzmu, Iranu czy Afganistanu przestanie wreszcie być dogmatem? Niekoniecznie. Jednak ci wszyscy – w tym odpowiedzialni polscy politycy – którzy znają polityczną naturę Moskwy, dostali kolejny argument w dyskusji z politykami z krajów NATO i UE o rzeczywistych zamiarach Kremla.

Tusku, ucz się!

Jestem właśnie za granicą i to w dziwnym kraju. Postawiono tu przed sądem byłego premiera, bo doprowadził swoją ojczyznę do zapaści gospodarczej. Ponieważ ponad 50% obywateli nie chce wejścia tego państwa do Unii to – zgodnie z wolą społeczeństwa – negocjacje akcesyjne mają zostać zastopowane. Członkowie rządu mówią tu publicznie, że ich kraj będzie wychodzić z kryzysu, ale nie kosztem ludzi, rodzin, nie stosując cięć w polityce socjalnej i rodzinnej.

W kraju, w którym jestem rząd nie ugiął się pod presją zagranicznych polityków i bankierów. A w ostatnich wyborach wygrała bezapelacyjnie prawica. Skądinąd eurosceptyczna. W tym państwie dba się o bezrobotnych i uboższych. Pewnie dlatego ludzie stąd nie wyjeżdżają – przeciwnie: przyjeżdżają, choćby z mojej ojczyzny.

Ten opis nie pasuje, niestety, do Polski. Jestem w Islandii. Nie rzucam tutaj, wzorem pana Tuska, hasła uczynienia z naszego kraju "drugiej Islandii". Nie chcę bowiem dla zasady, aby moje państwo było tym drugim – lecz zawsze pierwszym. Jednak myślę, że rząd PO-PSL mógłby sporo nauczyć się od Islandczyków. Gdyby tylko zechciał i był w stanie wyjść poza swoje mentalne i polityczne ograniczenia.

Święte krowy i pies Łajka czyli systemu finansowego droga donikąd

Świat finansów i gospodarki czeka w najbliższym czasie kolejne tąpnięcie. Fraza „nie chcemy być złymi prorokami” jest tu nie na miejscu, albowiem symptomy nawrotu kryzysu są oczywiste, a stare przypadłości dają o sobie znać ze zdwojoną siłą. Jak podał „The Economist” do łask powracają instrumenty finansowe, tzw. pochodne, o tajemniczych skrótach CDOs, CLOs, CDS itd., aż do wyczerpania liter w alfabecie. Tyle, że te instrumenty finansowe w 2008 roku były główną przyczyną załamania w sektorze finansowym. Bazują one na statystyczno-matematycznych modelach nie biorąc pod uwagę w ocenie ryzyka realiów gospodarczych, choćby kolosalnego dodruku pustych pieniędzy przez banki centralne. Co stałoby się gdyby banki centralne zakręciły kurek ze świeżą gotówką? Mówiąc barwnym językiem młodych traderów z banków inwestycyjnych londyńskiego City i nowojorskiej Wall Street: ogon zamacha psem... Tym razem tak mocno, że pies poleci w kosmos niczym Łajka. A ów pies to przecież realna gospodarka, od której zależy los Kowalskiego.

Panie Przewodniczący! Kryzys to szczególny czas, w którym trzeba wspierać małe i średnie firmy, ponieważ to one tak naprawdę ratują miejsca pracy i napędzają gospodarkę właśnie w okresie kryzysu. Przy czym właściciele małych, często rodzinnych, firm, bankrutują realnie, podczas gdy właściciele banków, którzy odmawiają im kredytów, nie bankrutują, choć mają fatalne wyniki finansowe, i dostają wysokie premie. Na tę asymetrię pragnę zwrócić uwagę. To dobrze, że jest 112 mld euro gwarancji dla małych i średnich przedsiębiorstw, to dobrze, że jest ponad 2 mld dla kredytów wysokiego ryzyka, ale przypomnijmy, ile poszło na banki. Tu znowu mamy asymetrię. Coś z systemem bankowym jest nie tak, skoro Komisja Europejska musi w tej sprawie interweniować. I to jest – wydaje mi się – rzecz, o której powinniśmy dłużej mówić.

W przeciwieństwie do większości z Państwa ja byłem w Indiach i to nawet niedawno – kilkanaście dni temu – i widziałem wielką siłę społeczeństwa hinduskiego, społeczeństwa obywatelskiego, które potrafiło wyjść na ulicę. Były to także młode i starsze kobiety i one pokazały tą znakomitą twarz Indii. I byłem pełen podziwu dla tych ludzi, którzy naprawdę potrafią zmieniać swój kraj. Warto o nich dzisiaj także tutaj mocno powiedzieć.

Chciałbym powiedzieć, że nie wolno mówić tak, jak pani Ojuland, która powiedziała, że Indie to najgorszy kraj dla kobiet. Mogę Pani wymienić dziesiątki krajów muzułmańskich, gdzie kobiety mają dużo mniej praw pod każdym względem niż w Indiach. Naprawdę nie starajmy się przesadzać w tej sprawie. Potępiajmy gwałty, potępiajmy fatalne praktyki, ale starajmy się nie przesadzać, ponieważ to naprawdę do niczego nie prowadzi. I mówię o Indiach w kontekście tego, że był to kraj Indiry Gandhi, kobiety premiera.

(Mówca zgodził się odpowiedzieć na trzy pytania zadane przez podniesienie niebieskiej kartki (art. 149 ust. 8 Regulaminu)

Jak Komisja Europejska ocenia przykłady łamania wolności słowa w Polsce w kontekście wyrzucenia z pracy zastępcy redaktora naczelnego i szefa działu krajowego „Rzeczpospolitej” przez jej właściciela pana Grzegorza Hajdarowicza? To jeden z wielu przykładów ograniczania swobody wypowiedzi w Polsce w ostatnim czasie, zarówno przez prywatnych właścicieli mediów, jak i władzę. W tej sprawie protestują organizacje dziennikarskie w Polsce oraz opinia publiczna i liczne media. Czy w tak ewidentnej sprawie Komisja zabierze głos?